Thursday, July 30, 2015

Văn hóa tiện thể

Sáng nay, trên đường đi làm, tôi nhìn thấy một người mẹ gọi con ra vệ đường, vạch quần con ra và bảo con: "Con tè ra đây đi". Và điều này làm tôi nhớ đến sự vụ Lệ Quyên cho con tè trên máy bay đang gây xôn xao dư luận.

Trước đây tôi đã không thể hiểu nổi hành vi của vợ chồng nhà ca sĩ Lệ Quyên, một người hẳn là giầu có và đi nước trong nước ngoài không ít, thế mà lại cho con tè vào túi nôn. Lý do như sau:
- Con đã 4 tuổi. Không có lý nào một em bé 4 tuổi, không có vấn đề gì về mặt trí óc, lại không biết sử dụng nhà vệ sinh;
- Toa lét rất gần, chỉ cách chỗ ngồi có 2m;
- Đã được nhắc nhở và hướng dẫn trước đó mà vẫn thực hiện hành vi sai phạm;
- Hành động lôi túi ra rồi thổi... mất nhiều thời gian hơn ra là đi thẳng đến nhà vệ sinh;
- Nếu cần cho con đi tè, bạn có bao giờ mảy may nghĩ rằng bạn sẽ lôi túi nôn ra và cho con tè vào đó không? Trời ơi là trời, điều quái gì đang xảy ra vậy?

Và bây giờ tôi nghĩ, điều này hẳn là do yếu tố văn hóa tiện thể đã thấm sâu vào trong con người Việt Nam. Bạn nhìn thấy túi nôn, và bạn đơn giản nghĩ bạn có thể cho con tè vào đấy. Con bạn đang đứng gần vệ đường, bạn cho con tè ra vệ đường. Trẻ con, chả ai chấp. Mà đường thì là đường chung, "cha chung không ai khóc". Cũng tương tự như đang đi đường, tiện thì nhổ nước bọt, tiện thì nhổ kẹo cao su, tiện thì rẽ luôn không cần bật xin-nhan, tiện thì tạt mua đồ ăn sáng, đi chợ cóc, tiện thì mua hoa dọc đường. Thế nên, tiền không mua được văn minh, và cô ấy mắc một sai lầm ngớ ngẩn như vậy.  Và Cục hàng không, khéo cũng tiện đang trên đà phạt, tiện thì vui với báo chí một phen luôn cũng nên (j/k) :v


Vì vậy, mặc dù không đồng tình với việc Cục hàng không cung cấp thông tin về vụ việc này, nhưng tôi nghĩ nó cũng có tác dụng tích cực của nó. Người nào chưa biết việc không được cho con tè nào túi nôn thì không cho tè nữa, trừ phi thích bị phạt, người nào đọc blog này thì không cho con tè ngoài đường nữa, không vưa đi vừa nhổ nước bọt loanh quanh nữa...
----
Xung quanh sự việc này, mình rất thích bài của anh Thuần: "Bảo mật thông tin của người khác, là một việc nên làm, cũng là cách thể hiện sự văn minh. Chứ không phải việc cho rằng một ai đó kém văn minh thì có nghĩa là chúng ta văn minh hơn."


Wednesday, July 29, 2015

Dư âm Cuộc săn cừu hoang

Cách đây vài tháng, khi người ta đang xôn xao ai sẽ là chủ nhân của Nobel văn học năm nay (2014), tôi thầm mong Murakami sẽ đoạt giải. Hình như năm qua cũng không phải là năm đầu tiên Murakami được đề cử thì phải. Nhưng đến khi tên tác giả Patrick Modiano được xướng lên, tôi lấy thấy điều này không thể đúng hơn. Thật từ thẳm sâu, tôi cảm thấy Murakami vẫn thiếu một điều gì đó để trở thành một tác giả Nobel, và tôi biết, nếu bác ấy có đạt giải, tôi cũng không mừng hơn. 

Và đến hôm nay, sau khi tôi hoàn thành "Cuộc săn cừu hoang", suy nghĩ này lại trở lại. Tôi cảm thấy hơi thất vọng với cuốn sách, nhất là khi bìa sách giới thiệu hay như vậy. Tôi nghĩ khéo có khi phần giới thiệu ở bìa bốn còn hay hơn cả bản thân quyển sách :)))). Buồn cười là, tôi đọc q này ngay sau khi đọc "Tuzuki Tazaki không màu và những năm tháng hành hương", một quyển sách cũng khiến tôi ngẩn ngơ không kém

Nếu như ở quyển Tuzuki, tôi vẫn không thể thẩm thấu được động cơ khiến cho anh này bị rơi vào trạng thái trầm cảm lâu như vậy, cũng như cách anh này mất quá nhiều thời gian để giải quyết vấn đề. Ừ thì bao giờ cũng cần một tipping point (điểm bùng phát, tạm thế) rồi lượng mới biến thành chất, nhưng tác giả dường như thất bại trong việc truyền đạt cảm giác, cảm xúc của nhân vật chính khi bị những người bạn thân từ thời học sinh ruồng bỏ để có thể đồng hành anh tới cuối cùng của câu chuyện. Tất nhiên, tôi hiểu động cơ tác giả muốn xây dựng một nhân vật "không màu", nhưng quả thật, tôi thấy Tazaki "không màu" đến mức nhàm chán, không có sức hấp dẫn nào để mà trở thành một nhân vật chính trong một câu chuyện có nút thắt như thế. 

Tiếp theo, "Cuộc săn cừu hoang", đến tận cuối cùng tôi cũng không cảm nhận được động cơ thúc đẩy kết nối toàn bộ câu chuyện này. Từ chuyện anh gặp cô bạn gái, chuyện người đàn ông lạ mặt yêu cầu anh làm các yêu cầu theo ý ông ta, chuyện Chuột phải chấm dứt cuộc đời mình khi anh dường như đang tìm được chính cuộc sống mà mình đi tìm bấy lâu...

Hẳn bạn sẽ nghĩ vậy thì còn đọc Murakami làm gì? Quả vậy, tôi không hề có ý định viết bài chê bai Murakami (nhưng hóa ra nó vẫn thế :v). Tôi vẫn yêu quý ông, vì sách của ông, cách kể chuyện của ông lúc nào cũng quyến rũ lạ thường. Những trang sách về Đen ở Phần Lan quả thật là tuyệt vời và người đọc hẳn sẽ cảm nhận được gu thẩm mỹ tinh tế của Murakami khi chiêm ngưỡng những tác phẩm gốm của cô. Và những miêu tả về vùng núi cô sống cũng thật là những tuyệt tác, giúp người đọc có thể hình dung ngay ra Đen và hiểu quyết định của cô về tương lai nơi mình sống. Về những tiến triển của một cá nhân sau khi tốt nghiệp và khi bươn trải trong cuộc sống của những người bạn như Đỏ...

Cũng tương tự như ở Cuộc săn cừu hoang. Tôi nghĩ có lẽ tôi đã hiểu vì sao những câu chuyện của Murakami lai hấp dẫn đến vậy. Khi cần miêu tả một điều gì, không giống như nhiều nhà văn khác tốn quá nhiều giấy mực vào miêu tả trực diện, ông còn sử dụng rất nhiều cách gián tiếp mà có thể đưa người đọc mường tượng ra điều ông đang nói đến. Đó là vì sao ông yêu đôi tai người bạn gái, khi ông không miêu tả đôi tai, mà ông miêu tả cảm giác của ông về đôi tai. Về sự lố bịch ngôi nhà của ông trùm, tuy điều đó không có nghĩa là ta không ngưỡng mộ ngôi nhà. Tôi cũng yêu những trang thư của Chuột, và tôi nghĩ hẳn đây là sở trường của Murakami khi miêu tả những cảm xúc xa vắng, mênh mang mà tách biệt và đi tìm bản ngã như thế. 

Vì vậy, sau quyển này hay rất gần thôi, tôi sẽ đọc lại những quyển cũ của ông, những q trước đây tôi yêu thích để được nhâm nhi lại những trang văn của ông tôi thực sự đam mê  (Điều này có giống với tìm gặp và cố yêu người yêu cũ không nhỉ hahaha)

Một điều nữa mà Cuộc săn cừu hoang mang lại. Hóa ra đọc siêu tưởng không khó như tôi tưởng. Vì vậy, trước hết tôi sẽ đọc "Cô gái có hình xăm rồng". Hình như nó làm tôi thông minh hơn thì phải hahhaaha